اردشیر پشنگ

روابط بین الملل. سیاست خارجی و مسائل خاورمیانه با نگاه ویژه بر عراق

 
عراق به جایگاه دومی اوپک چشم دوخته است
نویسنده : اردشیر پشنگ - ساعت ٦:٢٠ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۱ خرداد ۱۳۸٩
 

روزنامه فرهیختگان- رضا غیبی:کشورهای نفتی همسایه ایران با ایجاد جذابیت‌های جدید و تسهیل در فرآیند عقد قرارداد به میعادگاه شرکت‌های بزرگ نفت و گاز جهان بدل شده‌اند. دولتمردان عراق همچون همتایان ایرانی خود، نگاه مصرفی به نفت داشته و سعی در توسعه هر چه سریع‌تر و بهتر میادین نفت و گاز خود توسط شرکت‌های بزرگ جهان و افزایش تولید روزانه نفت خود دارند تا ضمن کسب درآمد، برای توسعه و آبادانی کشور جنگ‌زده خود جایگاه دوم کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) که هم‌اکنون در دست ونزوئلا است را تصاحب کرده تا در این جمع از اقتدار بیشتری برخوردار شوند.

عراق، سال گذشته میلادی با برگزاری دو دور مناقصه، قراردادهای توسعه 10 میدان نفتی خود را به شرکت‌های نفتی بین‌المللی واگذار کرد. هدف بغداد از این قراردادها و اجرای پروژه‌های نفتی یادشده، افزایش ظرفیت تولید روزانه نفت خام خود از دو میلیون و 500 هزار بشکه کنونی به 12 میلیون بشکه است.
در همین رابطه یکی از مدیران ارشد شرکت توتال اعلام کرد: تولید روزانه نفت خام میدان هلفایای عراق ظرف شش سال آینده از سه هزار بشکه کنونی به 535 هزار بشکه می‌رسد.
به گزارش رویترز، ژان ژاک موسکنی، مدیر برنامه‌های راهبردی شرکت فرانسوی توتال اعلام کرد: براساس چارچوب زمانی تعیین‌شده تولید روزانه میدان نفتی هلفایا در شش سال آینده از سه هزار بشکه کنونی به 535 هزار بشکه افزایش خواهد یافت. موسکنی با اشاره به پیشرفت روند پروژه توسعه میدان نفتی هلفایا گفت: ما قصد داریم وضعیت کنونی پروژه را تغییر داده و میزان تولید از میدان را افزایش دهیم. کارشناسان بر این باورند که عراق می‌تواند ضمن برخورداری از نقش کلیدی در تامین و عرضه منابع جدید، نگرانی‌های موجود در بازار نفت مبنی‌بر تامین نفت و گاز مصرف‌کنندگان را برطرف کرده و به قطب جدید انرژی خاورمیانه تبدیل شود. بر همین اساس شرکت «بی‌پی» قصد دارد تولید روزانه نفت از میدان نفتی رمیله عراق را از یک میلیون بشکه کنونی به سه میلیون بشکه در روز افزایش دهد. این شرکت در نظر دارد 15 میلیارد دلار در این پروژه سرمایه‌گذاری کند. قرارداد توسعه میدان رمیله، اولین قرارداد بزرگی است که عراق از زمان حمله آمریکا به این کشور (سال 2003) امضا کرده است. میدان رمیله که ذخایر نفتی آن 17 میلیارد بشکه برآورد شده یکی از پایه‌های قدرتمند صنعت نفت عراق به شمار می‌رود.  شرکت «بی پی» و شرکت ملی نفت چین (سی‌ان‌پی‌سی) در دوره اول مناقصه‌های نفتی عراق که اواخر ژوئن سال گذشته در بغداد پایتخت این کشور برگزار شد قراردادی به مدت 20 سال برای توسعه میدان رمیله (یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی جهان) با دولت عراق امضا کردند. از طرفی وزارت نفت عراق قراردادهای نهایی توسعه سه میدان نفتی را نیز با شرکت‌های بین‌المللی امضا کرد. وزارت نفت عراق سال گذشته میلادی قرارداد نهایی توسعه میدان نفتی قرنه غربی- 2
را با شرکت‌های لوک اویل روسیه و استات اویل نروژ امضا کرد. هدف تولید اعلام شده دو شرکت لوک اویل روسیه و استات اویل نروژ برای برداشت از میدان قرنه غربی-2، یک میلیون و 800 هزار بشکه در روز تعیین شده است، این کنسرسیوم به ازای هر بشکه تولید نفت اضافی از این میدان، یک دلار و 15 سنت پاداش دریافت خواهد کرد. پیش از آن نیز وزارت نفت عراق قرارداد نهایی توسعه میدان نفتی قرنه غربی-1 را با شرکت‌های اکسون موبیل آمریکا و انگلیسی- هلندی شل امضا کرده بود. همچنین عراق برای توسعه میدان نفتی مجنون یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی جهان، یک قرارداد بلندمدت خدماتی 20 ساله با شرکت‌های شل و پتروناس امضا کرد. کنسرسیومی متشکل از دو شرکت نفتی شل و پتروناس در دور دوم مناقصه‌های نفتی عراق (20 آذر سال 88) موفق به دریافت حق امتیاز توسعه میدان نفتی مجنون و متعهد شدند به ازای برداشت هر بشکه نفت اضافی از این میدان مبلغ یک دلار و 39 سنت پاداش دریافت کنند. با توجه به سرعت و دقت عمل شرکت‌های خارجی در اجرای پروژه‌های نفت و گاز باید منتظر کاهش میزان ذخایر نفتی ایران با برداشت بیشتر عراق از میدان مجنون باشیم. یکی دیگر از میادینی که عراق توسعه آن را به شرکت‌های خارجی واگذار کرد توسعه میدان نفتی هلفایا بود که به کنسرسیومی متشکل از شرکت ملی نفت چین (سی‌ان‌پی‌سی)، شرکت‌های توتال فرانسه و پتروناس مالزی واگذار شد. قرارداد توسعه میدان نفتی زبیر عراق که به کنسرسیومی به رهبری شرکت‌های ایتالیا واگذار شده از 29 بهمن سال 88 اجرایی شد.
یکی دیگر از قراردادهای نفتی عراق که در چند ماه اخیر نهایی شده، قرارداد توسعه میدان نفتی زبیر است. این میدان به کنسرسیومی به رهبری شرکت ایتالیایی انی و همکاری شرکت‌های اکسیدنتال پترولیوم آمریکا و شرکت گاز کره‌جنوبی (کوگس) واگذار شده است. براساس این گزارش، عراق سومین تولیدکننده نفت سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، همچنین سومین دارنده ذخایر نفتی جهان در نظر دارد ظرف شش سال آینده تولید نفت خام خود را از دو میلیون و 500 هزار بشکه در روز به 12میلیون بشکه در روز افزایش دهد که باید منتظر نزول جایگاه ایران از رتبه دوم به رتبه سوم اوپک باشیم. عراق همچنین پس از عربستان و ایران، سومین ذخایر بزرگ نفت خام جهان را در اختیار دارد که ذخایر نفتی این کشور 115 میلیارد بشکه برآورد شده و پیش‌بینی می‌شود با اکتشافات جدید و پتانسیل‌های موجود میزان ذخایر نفت قابل استحصال عراق تا 180 میلیارد بشکه افزایش یابد که با تحقق این امر ایران جایگاه دوم دارندگان نفت جهان را نیز از دست خواهد داد. عراق قصد دارد ظرفیت تولید نفت خود را تا سال 2017 میلادی به بیش از 12 میلیون بشکه در روز افزایش دهد. سه میدان گازی عراق بیش از 5/7 تریلیون فوت مکعب ذخایر گاز در اختیار دارند.