پیامها و پیامدهای سفر مالکی به کرکوک / اردشیر پشنگ

1-    انجام این سفر در این مقطع از زمان که کُردها بصورتی جدی و آشکارتری به دولت مرکزی و شخص نوری مالکی انتقاد می کنند نوعی پیام خاص و قابل تامل از سوی نخست وزیر عراق به رهبران کُرد عراقی محسوب می شود.

2-    تشکیل جلسه هیات دولت در کرکوک، را می توان اینگونه تفسیر کرد که مالکی خواسته تا حاکمیت سیاسی دولت مرکزی بر این شهر را به همه مدعیان نشان دهد.

3-    همراه بردن چند صد نیروی امنیتی و به همراه داشتن پشتیبانی هوایی و توپخانه ای، هرچند از یکسو تلاشی برای تامین امنیت سفر نخست وزیر به کرکوک بوده است اما از سوی دیگر نوعی نشان دادن قدرت و توان نظامی دولت به کُردها محسوب می شود.

4-    تاکید بر هویت عراقیِ کرکوک در زمانی که کُردها همواره این شهر را کردستانی خطاب کرده اند به خوبی بیانگر این واقعیت است که مالکی و دولت مرکزی کاملاً مخالف تفسیر و ادعای کُردها هستند.

5-    حضور در کرکوک و تاکید بر هویت عراقی این شهر همچنین نوعی پیام ویژه برای دولت ترکیه نیز محسوب می شود چرا که این دولت همواره در موضع گیری هایش کرکوک را متعلق به گروه اقلیت ترکمن ها قلمداد کرده است.

6-     عدم صحبت در خصوص ماده 140 قانون اساسی در کرکوک بیانگر موضع گیری ناگفته اما کاملاً روشن دولت در برابر این ماده قانونی مهم برای کُردها است. بر اساس این ماده دولت موظف به اجرای مکانیسم هایی مانند همه پرسی جهت تعیین هویت اکثریت جمعیتی این شهر و سپس تعیین سرنوشت آن است. امری که از سال 2007 که موعد اجرای این قانون بوده است مالکی از عمل به آن سر باز زده است.

7-    سیاست تهاجمی در پیش گرفته شده توسط مالکی در عرصه داخلی به نظر می رسد همچنان ادامه دارد. این سیاست با مطرح شدن پرونده طارق الهاشمی علیه برخی از رهبران عرب سنی عراق که از منتقدان جدی مالکی بودند کلید خورد و طی هفته های اخیر با بالا گرفتن مشاجرات دیپلماتیک میان بارزانی و مالکی، شامل حال کُردها نیز شده است.

8-    این سفر پر هزینه همچنین حاکی از این امر است که نمی توان نسبت به فروکش نمودن تنش موجود میان رهبر اقلیم کردستان عراق و نخست وزیر عراق خوشبین بود. در واقع این سفر و صحبت های مالکی پیامی روشن برای افرادی همچون مقتدی صدر بود که اخیراً تلاش داشت روابط بین بارزانی و مالکی را بهبود ببخشد.

9-    اقدام واکنشی کُردها نسبت به سفر مالکی به کرکوک، در عدم شرکت وزرای کُرد در جلسه هیات دولت، نیز حاکی از آن است که در پرونده کرکوک بر خلاف برخی دیگر از مسائل و بحرانهای دیگر که در آن کُردها نسبت به دولت مرکزی دست بالاتر را داشته اند در این مورد اما وضعیتی پیچیده و متفاوت تر دارند.

10-         به نظر می رسد کیفیت تعیین سرنوشت کرکوک و رقابت گروههای مختلف سیاسی و قومی بر سرش، می تواند مهمترین بحران سیاسی –امنیتی عراق پس از سال 2003 را رقم زند.

در پایان باید یکبار دیگر اشاره کرد نوری مالکی با یک لشکر هزار نفره از نیروهای امنیتی، پشتیبانی یک واحد توپخانه ارتش و همراهی پنج هلیکوپتر رزمی به کرکوک رفت تا یکی از جلسات هیات دولت را در آنجا برگزار کند این همه صرف هزینه و انرژی و نهایتاً تاکید بر هویت «عراقی بودن کرکوک» تنها یک پیام روشن دارد: دولت مالکی کرکوک را بر خلاف ادعای کُردها یک شهر کُردی ندانسته و آن را به حکومت اقلیم کردستان واگذار نخواهد کرد!

/ 0 نظر / 14 بازدید