اسد ضعیف گزینه مطلوب کُردهای سوریه / پروفسور نادر انتصار

ویژگی های کلی کُردهای سوریه
 
قبل از هر نکته ای در قبال کُردهای سوریه می بایست به تاریخ پر فراز و نشیب سوریه از هنگام تاسیس تا به امروز پرداخت در این خصوص فرانسه نقش عمده ای را در شکل گیری سوریه معاصر ایفا کرده است. بعد از تاسیس سوریه، قدرت بین گروههای ملی گرای عربی تقسیم شد در آن زمان کُردهای سوریه به دو جنبش تقسیم شدند یک گروه خود را با مسیحیانی که هنوز در میانشان طرفداران فرانسوی بودند پیوند دادند و گروه دیگر سعی کردند که پایه فرهنگی خود را در بیروت و دمشق و سایر مناطق عرب نشین سوریه تقویت نمایند. عده دیگری از کردهای سوریه نیز زیر نفوذ کردهای ترکیه و سیاست های آنان درآمدند. در عمل شکاف های سیاسی بین گروههای کُرد سوریه مانع از ظهور یک نهضت منسجم کُرد در سوریه گردید. سیاست های خشن و بعضاً سرکوبگرایانه دولت های مختلف سوری در کنار عدم انسجام کُردها که به اختصار اشاره شد مجموعاً باعث شده است تا در میان چهار بخش کشوری که دارای جمعیت کُرد هستند کردهای سوریه ضعیف ترین و بدترین وضعیت ممکن را نسبت به دیگر هم نژادان خود در ایران، ترکیه و سوریه داشته باشند.
 
چرایی خروج ارتش سوریه از شهرهای کردنشین
 
اما در خلال بحران اخیر سوریه و فرو غلطیدن این کشور در بی ثباتی و ناامنی های گسترده، بشار اسد بالاجبار به این نتیجه رسیده بود که اختلافات موجود میان گروههای مختلف کُرد در سوریه که تعدادشان حداقل 15 گروه است باعث ایجاد یک منطقه قوی کردنشین در سوریه نخواهد شد. از طرف دیگری دولت اسد به این نتیجه رسیده بود که از نظر استراتژیکی به نفع دولت اوست که ارتش سوریه را از مناطق کردنشین سوریه بیرون آورد و آن را در دیگر مناطق که منافع دولت او را بیشتر به خطر انداخته بودند متمرکز کند. از دید دولت اسد، با دادن یک استقلال نسبی به کردهای سوریه، او میتواند از برگ کُردها در مقابله با ترکیه استفاده کرده و از این طریق دولت اردوغان را تحت فشار قرار خواهد داد. به همین دلیل می بینیم طی چند ماه اخیر برای نخستین بار از تاسیس کشور سوریه تا به امروز کُردها این فرصت را یافته اند تا بصورت نسبی کنترل و اداره مناطق و شهرهای کردنشین را در اختیار خود بگیرند.
 
بحرانی به نفع کُردها؟
 
هنوز زود است به این نتیجه برسیم که بحران سوریه به نفع کردها بوده است؛ در ظاهر این بحران باعث شناخته شدن مواضع کردها گردیده و تا اندازه ای به کردها اجازه داده است که از گمنامی نسبی بیرون بیایند. ولی گروههای مخالف دولت اسد، حتی گروههای دموکرات در میان آنها، هنوز حتی کُردها را به عنوان قومی متفاوت و با نظریات و ویژگی های متفاوت با اعراب سوریه به رسمیت نشناخته اند و در نتیجه کُردهای سوریه هنوز به اهداف و برنامه های گروه های عرب مخالف دولت سوریه اعتماد ندارند.
 
اسد ضعیف گزینه مطلوب کُردها
 
اگر اسد بتواند از این بحران از نظر سیاسی نجات پیدا کند و بر سر قدرت خود باقی بماند به احتمال زیاد قدرت او به مراتب کمتر از قدرتی است که او قبل از این بحران داشت. لذا به نظر من یک اسد نسبتاً ضعیف می تواند بیشتر به نفع کردهای سوریه باشد تا دولتی دیگر که مواضع مشخصی در برابر کردها ندارد و برنامه هایش قابل پیش بینی نیست، بخصوص که دولت آینده و احتمالی اسد زیر نفوذ ترکیه و عربستان خواهد بود که اولی به هیچ عنوان دیدگاه منعطفی در برابر تقویت مواضع کُردهای سوریه ندارد!
 
چشم انداز پیش رو
 
به نظر می رسد یکی از سخت ترین و پیچیده ترین شرایط برای کُردهای سوریه در سایه بحران عمیق این کشور رخ داده است شرایطی که در وهله اول به نفع کُردها بوده و دست کم باعث بهبود جایگاه آنان و مطرح شدن برخی خواسته ها و حقوقشان هم در دمشق و هم در میان گروههای اوپوزیسیون شده است اما موضع نامشخص هر دو طرف (دولت و اوپوزیسیون) و مخالفت و نگرانی آنها از تکرار تجربه حکومت اقلیم کردستان عراق باعث شده است تا سرنوشت کُردهای سوریه در فردای پایان بحران این کشور بسیار نامشخص و در هاله ای از ابهام قرار داشته باشد. حال باید دید گروههای مختلف سوریه در مواجه با اختلافات داخلی خود و نیز در مقابله با بازیگران مختلف سوری و غیر سوری چه اقدامات و راهبردهایی را در طول روزها و ماههای پیش رو اتخاذ خواهند کرد؟
/ 0 نظر / 19 بازدید