ایران و عراق از جنگ تا همکاری نظامی _ دفاعی / اردشیر پشنگ

اما مطمئناً مهمترین تقابل نظامی دو کشور به سپتامبر 1980 و حمله ارتش عراق به ایران باز می گردد جنگی که از سوی عراق آغاز و به مدت هشت سال ادامه پیدا کرد. جنگ مذکور هرچند باعث نشد تا سفارتخانه های دو کشور تعطیل نشود اما عملاً روابط دو کشور را از سطح دیپلماتیک به عرصه های رزمی و میدان های جنگ تقلیل و تغییر داد. روابط خصمانه دو کشور و نگرانی های ایران از جاه طلبی های صدام حتی با امضای قطعنامه 598 و یا نامه صدام به آیت الله هاشمی رفسنجانی (رئیس جمهور وقت ایران) مبنی بر پذیرش دیدگاه ایران در خصوص معاهده 1975 هم پایان نپذیرفت؛ چرا که حزب بعث و صدام حسین هرچند پس از شکست فاجعه بارشان از نیروهای ائتلاف بین المللی در سال 1991 ضعیف شده بودند اما همچنان ایران را یک خطر برای خود تعریف می کردند و در مرامنامه حزبی و تبلیغات رسانه ای همواره ایران ستیزی در کنار غرب ستیزی و یهودی ستیزی از اضلاع سیاست تهاجمی تبلیغاتی این نظام بود.

وضعیت مذکور با سقوط نظام بعثی در اثر حمله غرب در سال 2003 از یک بعد پایان پذیرفت اما حتی سقوط صدام نیز دلیلی برای رفع نگرانی های امنیتی و نظامی ایران نبود چرا که اینک نظامیان آمریکایی در عراق و در کنار مرزهای ایران مستقر شده بودند. در حقیقت تحلیل راهبردی ایرانی ها از اتفاقات و تحولات اساسی رخ داده در عراق بر این اصل استوار بود که یک دشمن فرامنطقه ای جای دشمنی منطقه ای را گرفته است با این تفاوت که دشمن فرامنطقه ای (آمریکا) در ذهن ایده های گسترده ای برای ایجاد تغییر و تحول در خاورمیانه و از جمله ایران داشت (و دارد) اما صدام دست کم این توانایی را در عمل نداشت.

بدین ترتیب در سال های نخست ایجاد تغییرات در عراق و به رغم روی کار آمدن دوستان ایرانی از جمله کُردها و شیعیان در عراق همچنان شاهد آن هستیم که روابط دفاعی – نظامی دو کشور در سطح مطلوبی قرار نداشته و نگرانی های جدی (بخصوص از جانب ایران) بر این روابط سایه گسترانده بود.

امضای معاهده امنیتی واشنگتن – بغداد و تاکید رهبران عراقی بر خروج همه نظامیان آمریکایی از خاک عراق تا پایان سال 2011 در حقیقت آغاز یک دوره جدید در روابط دفاعی – نظامی میان ایران و عراق محسوب می شود. در این دوره ارتش جدید عراق هم کم کم در حال ایستادن بر روی پای خود و مستقل شدن از کمک و حمایت نیروهای خارجی بود لذا باید گفت میان خروج نظامیان آمریکایی و تقویت ارتش عراق با کاهش نگرانی های دفاعی – امنیتی ایران از مسائل داخل عراق ارتباط مستقیمی وجود داشته و دارد و نتیجه این وضعیت افزایش روابط و همکاری های دو کشور در این حوزه شده است. با این اوصاف می بایست و دقت و تاملی دوباره بر روابط تاریخی تنش آلود دو کشور می بایست دیدار سردار وحیدی از عراق و گفتگوهایش با مقامات بلند پایه این کشور از جمله جلال طالبانی، رئیس جمهوری، نوری مالکی، نخست وزیر و بابکر زیباری رئیس ستاد مشترک ارتش عراق را یک نقطه عطف تاریخی در روابط نظامی –دفاعی دو کشور همسایه عراق و ایران به شمار آورد و انتظار داشت این روند همچنان رو به گسترش و بهبود باشد.

/ 1 نظر / 18 بازدید
وحید استرون

سلام آقای بی معرفت خبری ازت نیست چی کار می کنی ؟اگه تهرانی برام پیغام بذار ...